Embedded Files
Dlaczego pod wpływem silnych emocji ranimy osoby, na których najbardziej nam zależy?
Większość ludzi nie traci relacji dlatego, że przestaje kochać, lubić czy potrzebować drugiej osoby. Znacznie częściej problem pojawia się wtedy, gdy silne emocje zaczynają przejmować kontrolę nad sposobem reagowania.
W złości mówimy rzeczy, których później żałujemy. W lęku wycofujemy się lub desperacko domagamy bliskości. W poczuciu odrzucenia zaczynamy atakować albo zamykać się w sobie. Choć w środku często kryje się potrzeba bezpieczeństwa, zrozumienia lub bycia ważnym, druga osoba widzi przede wszystkim wybuch, chłód albo chaos emocjonalny.
Dlaczego tak się dzieje?
Emocje same w sobie nie niszczą relacji. Problem pojawia się wtedy, gdy stają się tak intensywne, że zaczynają sterować naszym zachowaniem.
W silnym napięciu organizm przechodzi w tryb alarmowy. Układ nerwowy skupia się wtedy przede wszystkim na ochronie przed zagrożeniem. Mózg przestaje koncentrować się na budowaniu relacji, a zaczyna na przetrwaniu.
W praktyce oznacza to, że:
trudniej nam spokojnie słuchać drugiej osoby,
szybciej interpretujemy neutralne sytuacje jako atak lub odrzucenie,
reagujemy impulsywnie,
mamy większą trudność z zatrzymaniem się i refleksją.
W takich momentach relacja schodzi na dalszy plan, a najważniejsze staje się szybkie rozładowanie napięcia emocjonalnego.
Jak emocje wpływają na relacje?
Silne emocje bardzo często uruchamiają automatyczne schematy reagowania. Każdy człowiek ma własny sposób radzenia sobie z przeciążeniem emocjonalnym.
Niektóre osoby reagują atakiem:
podnoszą głos,
krytykują,
oskarżają,
próbują przejąć kontrolę.
Inne wycofują się:
milczą,
unikają rozmowy,
odcinają się emocjonalnie.
Są też osoby, które w silnym lęku zaczynają desperacko szukać zapewnień, domagać się uwagi lub bardzo intensywnie reagować na najmniejsze sygnały oddalenia.
Choć te reakcje wyglądają różnie, często mają wspólne źródło - trudność w regulacji silnych emocji i poczucie zagrożenia w relacji.
Dlaczego najmocniej reagujemy właśnie wobec bliskich osób?
Najsilniejsze emocje pojawiają się zwykle wtedy, gdy relacja jest dla nas ważna. Im bardziej zależy nam na drugiej osobie, tym bardziej jesteśmy wrażliwi na sygnały odrzucenia, krytyki, dystansu czy braku zainteresowania.
Wiele reakcji emocjonalnych ma także związek z wcześniejszymi doświadczeniami. Osoby, które w przeszłości doświadczały braku bezpieczeństwa emocjonalnego, odrzucenia lub niestabilnych relacji, mogą silniej reagować na konflikty i napięcie.
Czasem niewielka sytuacja w teraźniejszości uruchamia bardzo intensywne emocje związane z wcześniejszymi doświadczeniami - nawet jeśli druga osoba nie miała złych intencji.
Błędne koło emocji w relacjach
Problem polega na tym, że silne emocjonalne reakcje często wywołują kolejne reakcje po drugiej stronie.
Przykładowo:
jedna osoba podnosi głos,
druga zaczyna się wycofywać,
pierwsza odbiera to jako odrzucenie,
napięcie jeszcze bardziej rośnie.
W efekcie obie strony coraz mniej słyszą siebie nawzajem, a coraz bardziej reagują na własny lęk, złość lub poczucie zranienia.
Po czasie pojawia się zmęczenie, dystans i poczucie, że „zawsze kończy się tak samo”.
Czy można nauczyć się reagować inaczej?
Tak. Regulacja emocji jest umiejętnością, której można się uczyć.
Pierwszym krokiem jest zauważenie, co dzieje się z nami w momencie silnego napięcia:
jakie emocje się pojawiają,
co dzieje się w ciele,
jakie myśli uruchamiają się automatycznie,
jakie impulsy pojawiają się w relacji.
Dopiero wtedy możliwe staje się zatrzymanie automatycznej reakcji i wybór bardziej świadomego działania.
Pomocne bywają:
techniki regulacji emocji,
nauka komunikacji,
rozwijanie uważności,
praca nad rozpoznawaniem własnych potrzeb.
Celem tych strategii nie jest unikanie emocji. W zdrowych relacjach może pojawiać się złość, lęk czy frustracja. Ważne jest jednak to, w jaki sposób przeżywamy te emocje i jak je komunikujemy drugiej osobie.
Kiedy warto poszukać wsparcia?
Jeżeli emocje regularnie prowadzą do konfliktów, wycofywania się z relacji, impulsywnych reakcji lub poczucia utraty kontroli, warto rozważyć wsparcie psychologiczne.
Psychoterapia pomaga:
lepiej rozumieć własne reakcje emocjonalne,
rozpoznawać schematy pojawiające się w relacjach,
rozwijać umiejętność regulacji emocji,
budować bardziej bezpieczne i stabilne relacje.
W Centrum Terapii Grupowej Między Innymi wspieramy osoby, które chcą lepiej rozumieć swoje emocje i nauczyć się budować relacje w sposób bardziej świadomy i bezpieczny. Terapia może pomóc przerwać powtarzające się schematy i odzyskać większy spokój w kontakcie z innymi ludźmi.
Google Sites
Report abuse